تبلیغات

لینک باکس تبلیغاتی

تبلیغات

تبلیغات

راهنمای تشخیص کودک آزاری

423 بازدید

راهنمای تشخیص کودک آزاری

نویسنده: دکتر حمیدرضا دانش پرور

زیربنا و شالوده یک جامعه سالم از خانواده پی ریزی می شود و خانواده اولین مربی جامعه است که تعلیم و تربیت کودکان و نونهالان را که نسل آینده و سازنده کشورند، به عهده دارد. در سالهای اولیه زندگی، به سبب آمادگی های ذهنی و جنبه تقلیدی کودک در  این سنین، والدین در زمینه پرورش اجتماعی کودک نقش بسیار مهمی دارند. شخصیت کودک در خانواده شکل می گیرد و در صورتی که کودک مورد اذیت و آزار جسمی یا روانی قرار گیرد، علاوه بر خود، جامعه را نیز در آینده با خطر روبرو خواهد کرد.

کودک آزاری با وجود آنکه در سال 1860 توسط آقای تاردیو (Tardiev) مورد توجه قرار گرفت و تظاهرات کلاسیک آن بیان شد ولی بطور رسمی اولین بار در سال 1946 توسط کافی (Caffey) با چاپ مقاله ای مطرح شد و مردم و پزشکان را به این موضوع جلب کرد. کودک آزاری به چهار نوع: کودک آزاری جسمی، کودک آزاری جنسی، کودک آزاری روانی و کودک آزاری ناشی از غفلت تقسیم می شود.

کودک آزاری جسمی: به حالت بالینی کودکانی گفته می شود که یک بار یا به دفعات متعدد مورد ضرب و شتم و آزار عمدی پدر، مادر، قیم و یا والدین رضاعی که مسئولیت آنها را بر عهده دارند، قرار می گیرند. این آسیب رسانی را " سندرم کافی " یا " سندرم کودک کتک خورده " نیز می گویند که علاوه بر آزار جسمی، آزارهای روانی و ناشی از غفلت را هم شامل می شود. در این نوع کودک آزاری، خشونت معمولا توسط دست صورت می گیرد و استفاده از ابزارهایی مثل سلاح سرد و گرم معمول نیست.

کودک آزاری جنسی:  تجاوز، فحشا، واداشتن، به کار گیری یا استفاده از کودک برای هر گونه رفتار روشن جنسی و هر گونه بهره برداری جنسی از کودکان از مصادیق بارز این آسیب هستند که والدین و یا سرپرستان کودک، عامل اصلی این آزار هستند.

کودک آزاری روانی: محرومیت از محبت کافی و آسیب های مختلف روانی می تواند به افسردگی و سایر اختلالات عاطفی منجر شود. اثرات چنین آسیب هایی دراز مدت و جبران ناپذیر بوده و معمولا افرادی که در کودکی دچار آزارهای روانی و عاطفی شده اند از نظر ظاهر هم متمایز و دارای شانه های آویخته، نگاهی مردد، حرکاتی خشن و سریع و عدم اعتماد به نفس هستند.

کودک آزاری ناشی از غفلت: هم به صورت جسمی و هم به صورت روانی عوارضی را به بار می آورد. وقتی به نیازهای عاطفی و هیجانی کودک توجهی نشود، عوارض روانی ناشی از غفلت را داریم و وقتی محرومیت از نیازهای اساس مثل غذا، پوشاک، در معرض خطر قرار دادن کودک و عدم مراقبتهای بهداشتی پیش می آید عوارض جسمی ناشی از غفلت نسبت به کودک نمود پیدا می کند.

تشخیص:

مواردی مانند گرفتن شرح حال کامل، معاینه بالینی کودک کتک خورده و در صورتی که در اثر صدمات فوت نموده باشد، اتوپسی جسد کودک، بررسی های پاراکلینیک به تشخیص کودک آزاری کمک می کنند. باید توجه کرد که والدین شرح واقعه که منجر به صدمه کودک شده است را معمولا کتمان کرده و آن را به حوادث اتفاقی و ناگهانی نسبت می دهند و صدمات موجود در بدن کودک هماهنگی زمانی با شرح حال داده شده ندارد و همچنین از نظر مکانی نیز حادثه گویا نیست.

در معاینه بالینی کودک کتک خورده، شایعترین صدمه کبودی پوست بدن است که در هر قسمت از بدن کودک قابل مشاهده می تواند باشد. بیشترین محل هایی که در معاینه بالینی کبود دیده می شوند عبارتند از:

الف) کبودی در اطراف اندامها بخصوص مچ دست، ساعد، بازو و ران و در نوزادان مچ پا

ب) کبودی ناشی از زدن با دست یا شلاق در باسن ها

ج) صدمات ناشی از سیلی زدن به صورت کبودی در صورت بیشتر در گونه ها و دهان و نیز ناحیه پیشانی و گوش ها

د) کبودی در قفسه سینه، شکم و گردن که بیشتر در اثر فشار انگشتان حاصل می شود.

شکستگی استخوان ها دومین جزئی است که به تشخیص بالینی کودک آزاری کمک می کند. صدمات استخوانی کودک آزاری متعدد است. شکستگی های جمجمه نیز در کودک آزاری بخصوص در موارد منجر به فوت دیده می شود که معمولا با خونریزی های زیر عنکبوتیه همراه است. شکستگی دنده ها و سوختگی به درجات و اشکال مختلف در کودک آزاری دیده می شود. سوختگی در اثر آب گرم، آتش، آتش سیگار و حتی در اثر جریان برق ناشایع نیست. افرادی که عمدتا و در اثر انواع بیماریهای روانی به کودک صدمات ناشی از سوختگی وارد می کنند، ممکن است سوختگی خشک به روشهای مختلف ایجاد کنند مثل نشاندن کودک بر روی اجاق برقی و یا اینکه با وسایل داغ و یا فشار دادن به بدنه داغ بخاری کودک را بسوزانند.

سوختگی با آتش سیگار در کودک آزاری نسبتا شایع بوده ولی هیچگاه علت مرگ نیست. گازگرفتگی در پوست نیز در کودک آزاری دیده می شود که در هر نقطه از بدن ممکن است دیده شود ولی نقاط شایع عبارتند از بازو، پشت دست، گونه، کتف، باسن و شکم.

سایر صدمات در کودک آزاری عبارتند از: کوفتگی ها و جراحات متعدد در بدن که اغلب به صورت قرینه اند. کوفتگی ها ممکن است به شکل وسایل ایجادکننده آنها مثل سگک کمربند یا طناب و ... باشند. به دلیل محروم کردن کودک از آب، دهیدراتاسیون و هیپرناترمی دیده می شود. آسیب های داخل جمجمه ای ممکن است همراه با نشانه های عصبی باشد، پارگی و آسیب احشا داخل قفسه سینه و شکم در اثر ضربه بلانت به کودک، اضطراب، گوشه گیری، ترسویی یا دارای رفتارهای تهاجمی، افسردگی، عدم رشد کافی، عدم اعتماد به نفس از دیگر یافته ها در کودک آزاری است. پارگی فرنولوم در شیرخواران اغلب با فشار دادن شیشه شیر به داخل دهان دیده می شود. ضایعات چشمی به صورت خونریزی در زجاجیه چشم، تغییر مکان عدسی و دکولمان شبکیه در ضربه های وارده به سر و صورت و چشم کودک مشاهده می شود.

به یاد داشته باشید یافته های رادیولوژیکی یکی از مهمترین ابزارهای تشخیصی در تشخیص کودک آزاری است. قربانیان کودک آزاری زیر دو سال دارای علایم رادیولوژیکی هستند. شکستگی های اپی فیزیال-متافیزیال در استخوانهای بازو و ران و نیز شکستگی در دنده های قفسه سینه به طور شایع دیده می شوند. شکستگی ها ممکن است در مراحل مختلف ترمیمی در رادیوگرافی دیده شوند. گاهی ضایعات و صدمات استخوان ها در ابتدا مشاهده نمی شوند ولی بعد از چند هفته با تشکیل کال استخوانی شکستگی محرز می گردد. خونریزیهای پریوستئال در شیرخواران مشاهده می شود (در شیرخواران پریوستیوم به استخوان زیرین اتصال ندارد) خونریزی به صورت کلسیفیکاسیون پریوستئال در می آید و پس از حدود یک هفته بعد از ضربه شروع به ظاهر شدن می کند. در صورت مشاهده کلسیفیکاسیون در اطراف تنه استخوان، باید به کودک آزاری مشکوک شد. در شکستگی های دنده قفسه سینه، اگر خط شکستگی دقیقا در امتداد پرتو اشعه ایکس نباشد، ممکن است مشاهده شکستگی جدید بسیار مشکل و حتی غیر ممکن باشد و مشاهده آن پس از دو هفته (پس از تشکیل کال استخوانی) آسانتر است به همین علت گاه بین گزارش رادیولوژی و یافته های تشریح توسط پزشک قانونی اختلاف وجود دارد. تسبیحی شدن دنده ها در تصاویر رادیولوژی که در محل اتصال گردن دنده ها به مهره های پشتی و ناشی از شکستگی های قدیمی دیده می شود از موارد تشخیصی کودک آزاری است.

در صورت مشاهده موارد زیر احتمال کودک آزاری وجود دارد:

- والدینی که از دادن شرح حال کامل و ابراز جزئیات واقعه (در مصاحبه) خودداری می کنند.

- والدین معمولا در مصاحبه می گویند که کودک به طور ناگهانی آسیب دیده و بیمار شده است و از چگونگی آن بی خبرند.

- معمولا صدمات وارده با توضیحاتی که در مصاحبه می دهند همخوانی ندارد، بدین ترتیب که مکانیسم و شدت و نوع آسیب وارده با مطالبی که در مصاحبه می گویند، مغایر است و آسیب های مشهود متعلق به زمان ها در مراحل ترمیمی مختلفند.

- شرایط و محلی که حادثه یا مرگ رخ داده است با توضیحات داده شده مغایر است.

- والدین شدید منکر آزار رساندن یا آسیب دیدن کودک می شوند.

- تاخیر در گزارش در موارد کودک آزاری جسمانی، به رغم آسیب های شدید و جدی، تاخیر عمدی در مراجعه به مراکز درمانی یا گزارش واقعه وجود دارد، در صورتی که اگر والدین مقصر نباشند، بی درنگ به دنبال اقدامات درمانی می روند.

- تغییر شرح حال، چنانچه آزاردهنده احساس کند که توضیحات اولیه اش مورد سوء ظن واقع شده، داستان را تغییر می دهد و بنابراین توضیحات وی مغایر و متفاوت با یکدیگر است.

- بیشتر کودکانی که در شب با آثار ضربه به بیمارستان آورده می شوند و سابقه بیماری قبلی ندارند.

- هنگامی که والدین شخصا مراجعه نمی کنند و در این رابطه از بستگان دیگر مثلا خواهر یا برادر کمک می گیرند.

این قبیل والدین:

1) در نشان دادن نگرانی و دلواپسی خود دچار مشکل هستند و درجه نگرانی آنان با شدت صدمه ای که وارد شده است متناسب نیست.

2) در ارتباط با آسایش و رفاه کودک، بی علاقه و خونسرد به نظر می رسند. به عبارتی قادر نیستند به کودک آرامش دهند و رفتاری که نشان دهنده درک آنان از احساسات عاطفی و جسمانی کودک باشد، در این والدین مشاهده نمی شود.

3) بین ارتباط کلامی و غیر کلامی والدین و کودک تفاوت وجود دارد.

4) بیشتر تعبیرهای منفی در مورد کودک بکار می برند و مرتبا از او انتقاد می کنند که کودک خودش سبب صدمه است.

5) اگر از آنها در مورد وظیفه ای که در قبال حفاظت و هدایت کودک دارند پرسیده شود خشمگین شده و حالت تهاجمی به خود می گیرند.

یکی دیگر از روشهای تشخیص کودک آزاری معاینه و گرفتن شرح حال از کودک است. در این ارتباط یاید تا آنجا که موجب ناراحتی و اذیت کودک نشود از او در ارتباط با جراحتهایش سوال شود و بعد مورد معاینه قرار بگیرد. اگر بیرون آمدن لباس کودک برای کودک ناراحت کننده باشد باید از این کار خودداری شود و اعتماد کودک بطور کامل جلب شود. در مورد خردسالان که قدرت بیان مشکلاتشان را ندارند باید از عروسکها و نقاشی استفاده شود.

علایم مهمی که در معاینه کودک آزار دیده باید مورد توجه قرار بگیرد عبارتست از:

ظاهر کودک، علایم و نشانه های پوستی، علایم و نشانه های اسکلتی

ظاهر کودک: کودکان آزار دیده حالت ترس به خصوص از پدر و مادر دارند. گاهی گوشه گیر بوده و یا حالت تهاجمی به خود می گیرند. قیافه بهت زده دارند و به پایین نگاه می کنند. معمولا نحیف و لاغرند و دارای عقب ماندگی رشد جسمی و عقلی هستند و نظافت خوبی ندارند. معمولا ارتباط چشمی با کسی برقرار نمی کنند. بدون استثناء نسبت به همه مهربان و یا خشمگین هستند و کودکان کوچکتر از خود و حیوانات را مورد آذیت و آزار قرار می دهند. در بازی با عروسک ها بسیار خشن هستند و ارتباط عاطفی مورد انتظار را با آنها برقرار نمی کنند. در نبودن والدینشان نگران نمی شوند و بی قراری نشان نمی دهند. در مدرسه یا بیش از حد گوشه گیر هستند و یا بسیار پرخاشگرند و به وسایل مدرسه آسیب می رسانند و تمایلی برای رفتن به خانه نشان نمی دهند.

علایم و نشانه های پوستی: وجود کبودی و جراحت های متعدد پوستی مربوط به زمانهای مختلف و سوختگی هایی به شکل ابزار ایجادکننده آن اغلب در مناطق غیر معمول پوست است.

علایم و نشانه های اسکلتی: مهمترین علامت در استخوان ها، وجود شکستگی های متعدد و مربوط به زمانهای مختلف است. در معاینه کودک باید به تمام موارد یاد شده توجه کرد و همه قسمت های بدن کودک به دقت مورد معاینه قرار بگیرد و برای تشخیص شکستگی های قدیمی از قسمتهای مختلف بدن بیمار رادیوگرافی به عمل آید.

آزار جسمی طیف وسیعی دارد. کتک زدن، نیشگون گرفتن و یا چنگ زدن، تکان های شدید به کودک، سیلی زدن، داغ کردن، گاز گرفتن و غیره، همگی از عواملی هستند که در بسیاری از موارد منجر به آسیب دیدن کودک می گردد. این کودکان معمولا توسط همان کسانی که شکنجه می شوند، از خوردن غذا نیز منع می گردند. به لحاظ روانی انواع توهین ها، تحقیرها، و تبعیض ها را تحمل می کنند و دچار مرگ تدریجی می شوند.

در اغلب موارد سازش و تبانی بین والدین نیز معمول است و تمام سعی آنان در این است که صدمه وارد آمده به کودک را پنهان نگه دارند و مانع از شناسایی شخص مسئول حادثه شوند. متاسفانه حداکثر موارد کودک آزاری مجرم متناسب با جرمش مجازات نمی شود و در بسیاری از موارد قانون با اغماض زیادی با این والدین برخورد می کند.


محل بحث و تبادل نظر در مورد این مطلب: انجمن تلسمیک


حمایت از سایت

هدف از راه اندازی این سایت بالا بردن سطح آگاهی و اطلاعات علمی و عمومی و همچنین ارائه مطالب جامع و کامل در تمامی زمینه های علمی، پزشکی، نجوم و ... به شما عزیزان می باشد. از آنجایی که اداره و پایداری سایت ملزم به پرداخت هزینه می باشد بنابراین احتیاج به پشتیبانی و حمایت شما داریم. در صورت تمایل از "اینجا" به تلسمیک کمک کنید.
با تشکر فراوان - مدیریت پایگاه علمی فرهنگی تلسمیک

تبلیغات

تبلیغات

دیدن این مطالب نیز به شما توصیه می شود:

درباره این مطلب (0) نظر ارسال شده است. شما هم نظری ارسال کنید:
نام شما:
رايانامه*:
تارنما:
کد تاييد*:
ارسال نظر به صورت خصوصي - نظرات خصوصي نمايش داده نخواهند شد.

به چند نکته در ارسال نظر توجه کنيد:
لطفاً نظرات غير مرتبط با اين مطلب را اينجا ارسال نکنيد.
رايانامه شما منتشر نخواهد شد.
برای مشاهده تارنما نظردهنده روی نام کلیک کنید.
نظرات شما پس از تاييد مديريت نمايش داده خواهد شد.

تبلیغات